Τμήμα Φιλολογίας // Πανεπιστήμιο Πατρών

Οι Βυζαντινές & Νεοελληνικές σπουδές στην Πάτρα

Η ειδίκευση Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών (ΒΝΕΣ) απαρτίζεται από την υποειδίκευση Βυζαντινών Σπουδών (ΒΣ) και την υποειδίκευση Νεοελληνικών Σπουδών (ΝΕΣ)· υπηρετείται συνολικά από 7 (επτά) μέλη ΔΕΠ.

Στο πλαίσιο της ευρύτερης έρευνας για την ιστορία και τον πολιτισμό της βυζαντινής εποχής (324-1453), η υποειδίκευση Βυζαντινών Σπουδών εστιάζει, κυρίως, στη Βυζαντινή Φιλολογία και μελετά τα μνημεία λόγου που γράφτηκαν στην ελληνική γλώσσα μέσα στο χώρο της βυζαντινής αυτοκρατορίας (ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και Μικρά Ασία) καθ' όλη τη διάρκεια των έντεκα αιώνων ζωής της. Πρόκειται για έργα ιστοριογραφικά, ρητορικά, φιλολογικά, ποιητικά, επιστολικά, αγιολογικά, μυθιστορικά, καθώς και για εγχειρίδια γεωγραφικά, στρατιωτικά, νομικά και άλλα. Συγκεκριμένα, η Βυζαντινή Φιλολογία επικεντρώνεται στην ιστορία της βυζαντινής γραμματείας, στη φιλολογική και γλωσσική μελέτη, την ανάλυση και την ερμηνεία των κειμένων, στην έκδοση ανέκδοτων ακόμη κειμένων ή την επανέκδοση, σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις του κλάδου, όσων έχουν παλαιότερα εκδοθεί, στην απόδοσή τους σε σύγχρονες γλώσσες. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της βρίσκεται η ανάδειξη και αποτίμηση των ιδιαίτερων γνωρισμάτων της πλούσιας βυζαντινής λογοτεχνικής και γραμματειακής παραγωγής, η οποία συνιστά βασικό κρίκο στην πορεία του ευρωπαϊκού πολιτισμού από την ελληνική αρχαιότητα, μέσω του μεσαίωνα, στην αναγέννηση.

Το ερευνητικό και διδακτικό έργο των μελών της υποειδίκευσης Νεοελληνικών Σπουδών εντάσσεται στο ευρύ πλαίσιο σπουδών για την ιστορία και τον πολιτισμό των νεότερων χρόνων και επικεντρώνεται στη Νεοελληνική και τη Συγκριτική Φιλολογία. Η Νεοελληνική Φιλολογία μελετάει τα προϊόντα του νεοελληνικής γραμματείας, της ιστορία τους, τις μορφές έκφρασής τους, την αισθητική και τη φιλοσοφία τους. Το ενδιαφέρον της υποειδίκευσης ΝΕΣ στη Συγκριτική Φιλολογία εστιάζεται στη διαμόρφωση των λογοτεχνικών ρευμάτων, κινημάτων και ειδών καθώς και στις οσμώσεις των ιδεών στον χώρο της Δύσης και των Βαλκανίων, στις μεταφραστικές διαδρομές και στις διασταυρώσεις της λογοτεχνίας με τις εικαστικές τέχνες. Η εξέταση της σύγχρονης θεωρητικής σκέψης παρέχει επιπλέον μεθοδολογικά εργαλεία για τη σπουδή των γλωσσικών μνημείων και των πνευματικών εκδηλώσεων του ελληνικού και του ευρωπαϊκού, γενικότερα, κόσμου, αναδεικνύοντας νέους τρόπους θεώρησης του λόγου, της παραγωγής, της οργάνωσης και των λειτουργιών του.

Το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της ειδίκευσης ΒΝΕΣ, μέσα από μια σειρά εισαγωγικών και εξειδικευμένων μαθημάτων, προσφέρει στους φοιτητές επιστημονική κατάρτιση στις εξής γνωστικές περιοχές:

  • Βυζαντινή Φιλολογία (Βυζαντινή Γραμματεία: Ιστορία, Είδη, Εκπρόσωποι· Μετρική, Ελληνική Παλαιογραφία, Απόδοση βυζαντινών κειμένων στα νέα ελληνικά).
  • Βυζαντινή Ιστορία, Αρχαιολογία και Τέχνη
  • Νεοελληνική Φιλολογία (Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, Ποίηση, Πεζογραφία, Κριτική της Λογοτεχνίας, Περιοδικός Τύπος, Κίνηση των ιδεών και λογοτεχνία, Λογοτεχνικές μορφές και είδη, Εκδοτική, Μετρική).
  • Συγκριτική Φιλολογία (Σχέσεις της Ελληνικής με την Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία, Ευρωπαϊκά λογοτεχνικά ρεύματα και κινήματα)
  • Θεωρία και Κριτική της Λογοτεχνίας
  • Ευρωπαϊκή Ιστορία, Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία

Τα γνωστικά αντικείμενα της Νεοελληνικής και Συγκριτικής Φιλολογίας καθώς και της Κριτικής και Θεωρίας της Λογοτεχνίας καλλιεργούνται συστηματικότερα και ειδικότερα στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού κύκλου μαθημάτων της υποειδίκευσης ΝΕΣ.

Η υποειδίκευση ΝΕΣ προσφέρει επιπλέον τη δυνατότητα εκπόνησης διδακτορικής διατριβής σε όσους μελετητές επιλέξουν τη συνέχιση των σπουδών τους σε διδακτορικό επίπεδο.