Στόχοι & Οργάνωση του Εργαστηρίου Νεοελληνικών Διαλέκτων

Το Εργαστήριο Μελέτης Νεοελληνικών Διαλέκτων έχει τους ακόλουθους κύριους στόχους:

• να καλύψει υπάρχοντα κενά και ελλείψεις στο σχεδιασμό, οργάνωση και συμπλήρωση της γλωσσολογικής έρευνας στην Ελλάδα η οποία αγνοεί, σε μεγάλο βαθμό, τα διαλεκτικά δεδομένα.

• να καταγράψει τις διαλέκτους που τελούν υπό εξαφάνιση συμβάλλοντας στη διάσωση της γλωσσικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Για την πραγματοποίηση των στόχων αυτών η ερευνητική δραστηριότητα του εργαστηρίου είναι οργανωμένη σύμφωνα με τους εξής άξονες:

• Τη συστηματική καταγραφή και μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων σε όλα τα επίπεδα γλωσσικής έρευνας.

• Τη δημιουργία διαλεκτικού αρχείου που περιλαμβάνει γραπτές πηγές (γλωσσάρια, γραμματικές, παλαιές περιγραφές διαλέκτων, κείμενα σε διαλεκτικό υλικό) και τη συλλογή μαγνητοφωνημένου διαλεκτικού προφορικού λόγου.

• Τη δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης διαλεκτικού υλικού προφορικού λόγου, για τις νεοελληνικές διαλέκτους.

• Τον προσδιορισμό ισογλώσσων και τη δημιουργία διαλεκτικού άτλαντα της ελληνικής γλώσσας.

• Την κατανόηση, περιγραφή και ερμηνεία των γλωσσικών μηχανισμών που καθορίζουν τη γλωσσική ποικιλία και αλλαγή.

Στις δραστηριότητες του Εργαστηρίου περιλαμβάνονται επίσης:

• Η ανάληψη ερευνητικών προγραμμάτων τα οποία έχουν ως στόχο τη σφαιρική και ολοκληρωμένη μελέτη των Νεοελληνικών Διαλέκτων της Κοινής Νεοελληνικής.

• Η άσκηση των φοιτητών στην έρευνα, μελέτη και ανάλυση διαλεκτικών δεδομένων.

• Η διοργάνωση ημερίδων και συνεδρίων με θέμα τις νεοελληνικές διαλέκτους.

• Η έκδοση τόμων με μελέτες για τις νεοελληνικές διαλέκτους.

• Η συστηματική συνεργασία με φορείς που ασχολούνται με τη διαλεκτική γλωσσική έρευνα όπως είναι το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας και το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών.

Στα πλαίσια των δράσεων αυτών η Ειδίκευση Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών έχει ήδη καταστήσει θεσμό και διοργανώνει το Διεθνές Συνέδριο Νεοελληνικών Διαλέκτων και Γλωσσολογικής Θεωρίας, που ως τώρα έχει λάβει χώρα στην Πάτρα (Οκτώβριος 2000) στη Μυτιλήνη (Οκτώβριος 2004), στη Λευκωσία (Ιούνιος 2007) και στη Χίο (Ιούνιος 2009).

Στο Εργαστήριο Νεοελληνικών Διαλέκτων έχει, μέχρι σήμερα, ολοκληρωθεί η καταγραφή μεγάλου αριθμού  διαλέκτων, στις οποίες περιλεμβάνονται:

• τα Μικρασιατικά ιδιώματα Κυδωνιών και Μοσχονησίων

• τα Καππαδοκικά

• τα Κατωϊταλιώτικα (Grico)

• τα Iδιώματα Ανατολικής Λέσβου

• τα Καλυμνιακά

• τα Θιακά

• τα Κερκυραϊκά

• τα Μεγαρίτικα

• και διάφορα βόρεια ιδιώματα